Af hverju skiptir valið svona miklu máli?
Bílstóll er ekki venjuleg barnavara. Hann er öryggisbúnaður sem á að verja barnið í árekstri og það skiptir sköpum að hann sé rétt valinn og rétt festur. Góðu fréttirnar eru þær að allir nýir stólar á markaðnum uppfylla strangar evrópskar öryggiskröfur. Verkefnið er því fyrst og fremst að finna stól sem hentar barninu, passar í bílinn og fellur að daglegu lífi fjölskyldunnar.
Tveir staðlar: R129 og ECE R44
Í vörulýsingum er vísað í tvo staðla. Sá nýrri heitir R129 og er oft kallaður i-Size. Hann miðar við hæð barnsins og gerir kröfu um hliðarárekstrarpróf. Eldri staðallinn, ECE R44, miðar við þyngd og er smám saman að hverfa af markaðnum. Stóla sem uppfylla R44 má áfram nota en þegar þú kaupir nýjan stól er einfaldast að velja i-Size stól.
Bakvísandi eins lengi og hægt er
Ungbörn og lítil börn eiga að snúa baki í akstursstefnu. Höfuð lítilla barna er hlutfallslega þungt og hálsinn viðkvæmur. Bakvísandi stóll dreifir kröftunum í árekstri yfir allt bakið í stað þess að þeir lendi á hálsinum. Þess vegna er mælt með því á Norðurlöndunum að börn séu bakvísandi eins lengi og stóllinn leyfir, helst til fjögurra ára aldurs. i-Size gerir kröfu um bakvísandi stól að minnsta kosti til fimmtán mánaða aldurs en það er lágmark, ekki markmið.
Stólar eftir aldri og stærð
Fyrsti stóllinn er ungbarnabílstóll, léttur stóll með handfangi sem auðvelt er að bera á milli. Hann er alltaf bakvísandi og er notaður frá fæðingu þar til barnið vex upp úr honum, oftast í kringum eins árs aldur. Margir velja stól sem hægt er að smella á undirvagn barnavagnsins og það léttir lífið fyrstu mánuðina.
Næst tekur við stærri stóll sem er festur í bílinn og fylgir barninu að minnsta kosti til fjögurra ára aldurs. Veldu gerð sem leyfir barninu að vera bakvísandi sem lengst.
Síðasti áfanginn er beltisstóll sem lyftir barninu þannig að öryggisbelti bílsins liggi rétt, yfir mjaðmir og öxl en ekki háls og kvið. Börn eiga að nota viðurkenndan öryggisbúnað í bíl þar til þau ná 135 sentimetra hæð.
Isofix eða belti?
Isofix eru festingar sem eru innbyggðar í flesta nýrri bíla og stóllinn smellur beint í þær. Uppsetningin er fljótleg og hættan á rangri festingu miklu minni en þegar stóll er festur með öryggisbelti. Athugaðu samt alltaf hvort stóllinn passi í bílinn þinn. Stólar merktir i-Size passa í öll sæti sem eru merkt i-Size en fyrir aðra stóla þarf stundum að fletta upp í lista frá framleiðanda.
Notaðir stólar: farðu varlega
Bílstóll sem hefur lent í árekstri getur verið skemmdur án þess að það sjáist utan á honum. Þess vegna er ekki mælt með því að kaupa notaðan stól nema þú þekkir sögu hans fullkomlega. Plastið í stólunum eldist líka og framleiðendur gefa upp hversu lengi óhætt er að nota stólinn. Dagsetninguna má oftast finna á miða á stólnum sjálfum.
Úlpan og beltið
Þykk úlpa eða kuldagalli á ekki heima undir beltum bílstólsins. Í árekstri þjappast fyllingin saman og beltin verða þá of laus. Klæddu barnið frekar í þunna flík, spenntu beltin þétt og breiddu teppi eða úlpuna yfir barnið.
Gátlisti áður en þú kaupir
- Veldu i-Size stól sem hæfir hæð barnsins.
- Hafðu barnið bakvísandi eins lengi og hægt er.
- Staðfestu að stóllinn passi í bílinn þinn, helst með því að prófa hann.
- Veldu Isofix ef bíllinn er með festingarnar.
- Beltin eiga að liggja þétt og flöt á barninu.
- Kauptu ekki notaðan stól nema sagan sé fullkomlega þekkt.
Á barnavorur.is sérðu bílstóla frá íslenskum verslunum á einum stað og getur borið saman verð áður en þú kaupir.